آتشکده ، دخمه ، چک چک

 

 

^{آتشکده زردشتیان}

این آتشکده که ساختمان آن به سال 131۳ خورشیدی که با هزینه ساخت آن توسط خیرین بمبی هندوستان پرداخت گردید تاسیس که آتش آن به 1500 سال بر می گردد که ابتدا از ناهید پارس به هندوستان و بعد به اردکان برده و نهایتاً به یزد وخانه به خانه گشته وبعد به آتشکده فعلی انتقال داده شد .

 ستونهای  ورودی که سوغات اصفهان است و تزینات زیبایی در کنار دیوار حایه قرار گرفته است .

---

 

 

---

دخمه زردشتیان

دخمه در اوستا به معنی (داغستان و يا تاريكستان جايي كه تاريك است) دغمه یا داغ گاه  از ریشه داغ به معنی سوزانیدن و همچنین دادگاه معنی می دهد یعنی قوانين ضد ديو و دنياي بعد از اين دنيا است و محلی بوده به شکل بیضوی با دیواره های بلند که مردگان را در آن جا قرار داده تا پرندگانی همچون عقاب و شاهين انها را بخورند. در زمان هخامنشيان مردگان خويش را به خاك مي سپردند همچون پاسارگارد ولي در دوره ساسانیان نیز اجساد خود را می سوزاندند . ولی از نظر قانون دینی آن زمان نقض می شد زیرا قانون دینی این اجازه را نمی داده که چهار عنصر طبیعی یعنی آب ، باد ، خاک و آتش را آلوده کنند .

---

دخمه گلستان خانم

این دخمه به قطر 25 متر و ارتفاع دیواره های 6 متر از سطح تپه و نیز جاده باریک سنگی به عرض 2 متر که به این محدود می شود متعلق به 300 سال می باشد و اتاق آجری در کنار ورودی این دخمه به چشم می خورد که گویا اتاقک دخمه بان و یا برای ترتیب مراسم دخمه گذاری موسوم بوده است .

---

دخمه مانکجی لیمجی ها هوشنگ تریاد

این دخمه به فاصله 150 متر از دخمه گلستان خانم شکل گرفته که عمده مصالحه این دو دخمه از پله ها تا دیواره ها همه از سنگ بادبر است و بر روی دیواره های بیرونی کاهگل و گچ روی سنگ کشیده شده است .

به گفته جلال آل احمد پس از بازدید از دخمه ها پشت سرشان رفتم و پس از پرسش و در خصوص رسوم آداب و دفن ، از اناری که پشت سر میت می ترکاندند خوشمان آمد .

این مجموعه در  سال های 1346 خورشیدی به بد بلا استفاده گردیده است و هم اکنون مردگان خود را در فاصله 1000 متری دو دخمه به خاک می سپارند .

در پایین برج های خاموش 12 بنا که یکی آجری و بقیه سنگی و خشتی و آجری با هم است نظر هر بینده را به خود جلب می کند .

در پایین تر از آن یک آب انبار و دو بادگیر بسیار زیبا که از ویژگی های معماری کویر و نشان دهنده ظرافت معمار است چشم را به خود جلب می کند .

---

^{چک چک}

این مجموعه زیبا که در دل کوه و در کویر و فاصله 108 کیلومتری استان یزد و در 40 کیلومتری شهر تاریخی اردکان قرار دارد به عنوان یکی دیگر از مکان مقدس و عبادتگاه زردشتیان به حساب می آید که هر ساله (2۳ تا 27 خرداد ماه) زردشتیان تمام نقاط جهان در این مکان گرد هم می آیند و با ایزد پاک و منان خود به عبادت می پردازند .

از آنجا که در دل این کوه آب چِک چِک می کند مردمان کویری با گویش خود به آن چَک چَک می گویند . و این واژه بر این مجموعه زیبا مانده است

 

خانه و کوچه های کویر

 

 

خانه و کوچه های کویر

 

روزگاری مردمی سخت کوش و قانع در دل کویر گرد هم آمدند و با توکل به یزدان پاک یزدی بنا نهادند از خشت و گل چنان با عشق گل را ورزیدند و خشت را مالیدند و بر روی هم نهادند که هنوز از کوچه پس کوچه های آن صدای عشق ، ایمان ، سادگی ، تراوت و صداقت را می بینیم و می شنویم که با ما حرفهایی از گذشته گان ما دارد .

کوچه های پیچ در پیچ و باریک یا همان کوچه های آشتی کنان یا به قول این مردمان کوچه آروک، ساباط ها ، طاق و تویزه ها ، دیوار های بلند و سر به فلک کشیده که به دلیل شرایط آب و هوایی  که محافظ عابرین خسته ، از گزند نور مستقیم خورشید در تابستان و سرمای طاقت فرسای زمستان و نیز برابی کنترل و مهار و همچنین جلوگیری از ورود گرد و خاک به خانه ها احیا گشده است .

در جلوی خانه ها هشتی یا کلاه فرنگی قرار دارد که مسیر را برای هر شخص مشخص می کند که بتوانند وارد فضای اندرونی و یا بیرونی شوند در جلو خانه ها سکو هایی برای استراحت یا بهتر بگویم پیر نشین شکل گرفته است به این دلیل برای عابرین خسته محل استراحتگاه و نیز برای افراد فامیل و اقوام که قصد ورود به خانه را نداشته اند شکل گرفته است .

 سطح این خانه ها از کوچه پایین تر بوده است که به خاطر دسترسی آسان به آب و تهویه هوای مناسب و تغییر درجه حرارت با بیرون

در این خانه ها یک قسمت جنوبی زمستانه که متشکل از شومینه است و در قسمت شمالی خانه تابستانه که به بادگیر و حوض ختم می شود و اصولاً نشان دهنده قبله نیز می باشد که اتاق های آن صلیب شکل می باشد .

در وسط حیاط حوض پر از آب و درختانی همچون انار ، انجیر ، انواع گل و گیاهان زینتی هوای گرم و نامطبوع را به یک محیط آرام ، دل نشین و مرطوب تبدیل می کند .

تاریخ و ساخت مسجد جامع کبیر یز

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تاریخ و قدمت مسجد جامع کبیر یزد در لطفا این قسمت کلیک کنید  

 

مسجد جامع کبیر

گر به مسجد می روم ابروی تو محراب من است           ور در آتشکده ُ زلف چلیپا دارم

برای توضیحان بیشتر لطفا بر روی آدرس زیر کلیک کنید http://neginekaviryazd.blogfa.com

موزه آبگینه

 

موزه آبگینه

 

از آنجا که آب در کویر حائز اهمیت می باشد لذا مردان و زنان این خطه کمر حمت بستند و چاههایی حفر نموده و میراث را به دنیای خیالی خود آورند و با قانون سقل و پایداری زمین این ناز دوردونه را از دل کوه و در زیر زمین بیرون کشیده و در زیر دست و پاهای خود همچون رگ های پر از خون به گردش درآورند و زندگی را احیا نموده اند.

حفر این رویداد تاریخی که بعد ها تمامی کشور های تابعه و حتی آفریقایی که توانستند از این سیستم برای به دست آوردن این گنج پنهان استفاده کنند به پنج هزار سال می رسد .

در این استان بالغ بر 3767 قنات وجود دارد که تعدادی از آنها در کوهستان بخشی در دل کویر و قسمتی در زیر شهر حفر امتداد دارد که در این میان آسیاب های آبی ، آب انبار ها ، سرداب ، پایاب ها به وجود آمد تا مدمان خسته و تشنه دل را به این ضلال دعوت کند ویاد یاران سفر کرده را به یاد آورند و حال اینک .....

این موزه که در اصل خانه ای متعلق به کلاهدوز که یکی از تجار و بازرگانان سرشناس یزد بوده و به دوره قاجاریه می رسد .

از ویزگیهای این موزه می توان سرداب و پایاب بسیار خنک و نمناک آن نام برد که زیبایی و شکوهی دیگر به این خانه می بخشد . در این موزه وسایل وابزار و چگونگی حفر قنات را به تصوبر می کشد که در آن سخاوت و مردانگی مردان کویر و نیز عظمت و بزرگی شخصیت ها را بیان می کند . عکس های زیبا ، ظرف های ظریف ، تیشه و کلنگ ، خط ها و نقش ها همه و همه یادآور گذشتگان دور و با عظمت این کویر است .

در وسط حیاط آن مسیر قنات زارچ به طول 65 کیلومتر عبور می کند .

---

These instruments have gradually been collected by authorities since 1992. The museum is situated in Kolah-douz-ha house in the north of Amir chakhmagh square. The place had once been a market. The house dates back to 100 years ago and there were two qanat streams running under it one of which is still active.

حمام ، میدان و بازار خان

حمام خان

این مجموعه که به تاریخ 1212 ه ق توسط میرزا محمد تقی خان بافقی بنا گردیده که از زیبایی خاص و قابل توجهی برخوردار است و در حال حاظر به عنوان رستوران از آن استفاده می شود .

یکی از ویژگی های این حمام سقف بسیار زیبایی است که بر چهار ستون بنا شده که متشکل از سر در ، سر بینه ، گرمخانه ، گربه رو ، گاو رو ، خزینه می باشد .

میدان خان

این میدان نیز در همان دوره شکل گرفته است که مشتمل بر سرای قیصر و کاروانسرا که برای استراحت و تجارت بوده و حوزه علمیه که برای درسهای حوزوی از آن استفاده می شده است .

بازار خان

که قسمتی از آن متعلق به دوره افشاریه می باشد و قسمت دیگر آن توسط نوادگان و خود محمد تقی خان بافقی شکل گرفته است .

مجموعه امیر چقماق

مجموعه امیرچقماق

این مجموعه که مشتمل بر میدان * مسجد * مدرسه * خانقاه * آب انبار * کاروانسرا * بازارچه می باشد

مسجد امیر چخماق

این بنا که در تاریخ‏های یزد به نام مسجد جامع نو نیز خوانده شده است در دوره تیموری به همت

 امیر جلال الدین چخماق شامی حاکم یزد از امراء و سرداران و مقرب درگاه شاهرخ و همسر وی ستی (بی بی) فاطمه خاتون احداث شده است. این مسجد در سال 841 هـ.ق به پایان رسید.از حیث زیبایی، وسعت، اهمیت و اعتبار بعد از مسجد جامع شهر قرار دارد.

در توصیف این مسجد باید گفت که در کریاس (ساختمان جلوی درب وروردی) مسجد به میدان میر چخماق باز می‏شود، سنگی نصب گردیده که بر آن متن وقفنامه‏ای به خط نسخ نقر شده است.

 در طرف راهروی شمالی که از درب کریاس به صحن وارد می‏شود، شبکه‏هایی ظریف از کاشی‏های معرق در پنجره‏ها نصب شده‏اند. قسمتی از سردر صفحه ایوان کاشیکاری معرق شده است  و جرزهای آن آجری رنگ می‏باشد. دور خارجی گنبد و بر کمربند آن عبارت "السلطان ظل الله.... به کوفی بنایی تکرارشده است.

  محراب صحنه اصلی از کاشی معرق است با ساختمانی مقرنس کاری که در وسط آن سنگ مرمر بسیار خوشتراشی به اندازه 1/15 × 3/38 متر نصب شده است.  و در وسط منقرص کاری یک گل مربع به اندازه 54 × 95 سانتیمتر نصب است و در دست چپ ، یک سنگ مرمر به اندازه 28 × 30 سانتیمتر نصب شده است. سر در شرقی مسجد دارای کتیبه‏ای از کاشی معرق به خط ثلث محمد الحکیم است.

گنبد مسجد خمیده و ترکدار است با کاشی سبز رنگ کاشی شده و پیرامون آن نیز کتیبه‏ای به خط کوفی قرار دارد.

---

Amir Chakhmagh Complex

In order to populate yazd and with the cooperation of his wife ,fatemeh khatoun , Amir jalaledin Chakhmagh – one of the shahrokh , teymuris commanders and the governor of yazd – has founded a complesx inciuding tekieh (religious theatre),square , bath , caravansaries, monastery, pastry , house, water well and, more important of all, Amir Chakhmagh mosque.

Installed stone upon the threshold of the mosque face to the square, the incision of endowment deed in Nashg script, fine nets of mosaic tiles of outer circumference of prayer niches dome, and main platform with stalactite worked vault have placed this mosque after jaame mosque from viewpoint of beaty. This monument has been named now jaame mosque, too. This complex has been founede in 14 th century .

Ter circumference of prayer niches dome, and main platform with stalactite worked vault have placed this mosque after jaame mosque form viewpoint of beaty.

This monument has been named Now jaame Mosque, too.

 

 

---

 

                            نخل یا نقل

  در کنار حسینه نخل بلند و تنومندی که از رشادت ها و سر بلندی بلند مرد تاریخ حسن و حسین بن علی علیه السلام یاد می کند که بعد ازنماز ظهر عاشورا این نخل با سیاهی ، شمشیر ، چاقو و ..... و  به یاد مظلومیت آن بزرگ مرد تزیین کرده و سه مرتبه به دور شش وجهی به نیت حرم مطهر آن امام  داخل حسینه می گردانند و نامش چون از نقل مكان مي آيد به آن نقل مي گويند و در ابتدا از چون درخت نخل برای ساخت آن استفاده شد به آن نیز نخل هم می گویند

باغ دولت آباد

باغ دولت آباد

این مجموعه یادگارى است از دوره هاى افشاریه و زندیه که شامل عمارت سردر، ساختمان هشتى و بادگیر، عمارت بهشت آئین و تالار آینه، عمارت تهرانى آب انبار دو دهانه و باغ ناصر است. بناى این مجموعه به سال ۱۱۶۰ مى رسد که توسط محمدتقى خان بافقى که به خان بزرگ معروف بوده ساخته شده که محل اقامت حاکم وقت و معاصر با شاهرخ میرزا و کریم خان زند بوده است. درختانی مانند انگور ، انار ، سرو و کاج  و همچنین گل هاى محمدى و سرخ نیز در باغ به چشم می خورد درهاى ساختمان اصلى از چوب و به صورت معرق وجود دارد در داخل بنا اتاق هاى متعددى قرار دارد که داخل آن به صورت مجزا حوضى قرار گرفته و درهاى تمامی اتاق ها با شیشه هاى رنگارنگ با طرح هاى زیبا کار شده که در هنگام وجود خورشید و پرآب بودن حوض منظره زیبایى از نقاط رنگى منعکس شده را بر روى حوض مرمرین به نمایش مى گذارد. در یکى دیگر اتاق ها بادگیر معروف دولت آباد قرار دارد که با ارتفاع زمین 38 متر ازسطح زمین که بلندترین بادگیر جهان از نوع خود بوده است .

جهت کسب اطلاعات بیشتر جهت نحوه چگونگی بادگیر و ساخت آن لطفا بر روی آدرس

http://whifftower.blogfa.com/ کلیک نمایید

 

زندان اسکندر و بقعه دوازده امام

مدرسه ضیائیه ملقب به زندان اسکندر

این بنای کنونی که در اصل مدرسه ای بوده توسط سید رضی حسینی به تاریخ 631 ه ق که مشتمل بر خانقاه ، مدرسه ، آب انبار ، کاروانسرا و قبرستانی بوده احیا می کند که بد ها نیز توسط فرزندان و نوادگانش گسترش و. مرمت می شود .

این میراث زیبا در حال حاظر دارای گنبد خانه به ارتفاع 18 متر که در قسمت بالا و دور تا دور گنبد خانه با خط کوفی تزینی آیه الکرسی مزین گردیده است ، شبستان و پایابی به ارتفاع 10 متر می باشد که روزگاری حیات انسانها در آن جاری بوده است .

---

بقعه دوازه امام

از آنجا که بقعه از بقیع می آید و آرامگاه نیز معنی می دهد آرامگاهی بنا نهاده شد بر جایگاهی از آتشکده ساسانیان به تاریخ 429 هجری قمری که به دستور علاءالدوله فرامرز یزدی توسط دو تن از سرداران وی که نشانی از حکومت اسلامی بر مبنای تبلیغ و ترویج دین اسلام .

داخل این بنا بر روی دیوار های آن از گچ شکل گل و بوته تزئین گردیده است  در داخل محراب آن سنگ مرمری وجود داشته که صلوات بر دوازه امام و در انتهای آن نام یکی از مفاخر و مشاهیر یزد بوده است .

در قسمت بالا دور تا دور گنبد آیه شریفه آیه الکرسی و در غربی بنا آیه 165 سوره مبارک بقره و در قسمت شرقی نام معمار و سال ساخت آن به خط کوفی رومی نوشته شده است .

در گوشه ها یا همان گوشواره های آن حالت دوازه محراب شکل گرفته که همانند مسجد اباصوفیای استانبول می باشد .

سید رکن الدین و نارین قلعه میبد

بقعه سید رکن الدین

 

 سید رکن الدین محمد بن قوام الدین محمد بن نظام الحسینی یزدی که یکی از قضات و حکام دوره خود بوده و احبا کننده و بانی قسمت اعظمی از مسجد جامع نیز بوده است و به سیزده نسل قبل به امام جعفر صادق می رسد هر چهارشنبه آنهایی که حاجت دارند گرد خانه وی حلقه میزنند و با دادن نزولات به راز و نیاز می پردازند .

در داخل بقعه و در داخل محراب سوره ای به خط ثلث از یک گوشه شروع و بعد از دورگردش در محراب از همان نقطه شروع ختم شده است ، در بالای گنبد انتهاترین نقطه به ستاره داود یا همان ستاره یهود بر می خوریم در گوشه ها یا همان گوشواره ها به شکل بیضی سوره اخلاص و سوره تین به خط بنایی مزین گردیده است قسمتی از تزینات این بنا بر گرفته از مسجد جامع و مسجد امیر چقماق می باشد .  

---

نارین قلعه (نارنج قلعه ) میبد  *یزد

نارین‌قلعه یا نارنج‌قلعه مهمترین بناى تاریخى شهرستان میبد است. این قلعه از بناهاى مربوط به دوره اشکانی و قبل از اسلام است و در دوران مظفریان تعمیراتى در آن صورت گرفت. اطراف آن خندقی بوده است و نقب های زیر آن گاهی تا یک فرسنگ امتداد دارد. در محرم 744 هجری قمری جنگ سرنوشت سازی که باعث پیروزی آل مظفر بر چوپانیان گشته در این محل اتفاق افتاده است. این قلعهٔ در هفت‌‌طبقه و به مساحت سه هکتار و داراى برج و بارو و دربندهاى متعدد است و بالاى تپه‌اى مسلط بر شهر میبد قرار دارد. قطر پایین‌ترین حصار قلعه که قسمت بزرگى از آبادى میبد را در بر مى‌گرفت، پنج و در بعضى قسمت‌ها به بیست متر مى‌رسیده است.

نارنج قلعه چهار برج گرد بلند دارد و باید دانست که آنچه امروز از آن باقی مانده قسمت مرکزی آن است و نشانه هایی از برج ها و  باروها در روستای کوچک (کوشک) از آن باقی است. کوشک یا کوچک نزدیک ترین روستا به دژ بوده است و بیشتر آن را باغ ها و قنات ها و آسیاب در بر می گرفته است. تا همین نزدیکی ها زیباترین بادگیرها و خانه ها و کوچه های سابات دار بسیار قدیمی در جهان را در این محله ی زیبا می توانید شاهد باشید.

 نارنج‌قلعه داراى اتاق‌هاى متعددى بوده است که در حال حاضر قسمت‌هایى از این اتاقک‌هاى کوچک تودرتو، موجود است و بسیارى از آنها نیز به علت قرار گرفتن در طبقات پایین و ریختن راهروها هنوز کشف نشده است. مردم محل بر این اعتقادند که  بناى این قلعه مربوط به دوران سلیمان نبی است.

 

زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست    هرکسی نغمه خود خواند و از صحنه رود

صحنه پیوسته به جاست                    خرم آن نغمه که مردم بسژارند به یاد

 

نگاهی گذرا به تاریخ مسجد جامع کبیر یزد

نحوه چگونگی ساخت و کار بادگیر های ایرانی

نگاهی گذرا و اجمالی به تاریخ شهر یزد